Saturday, December 27, 2014

ဖီဒယ္ကပ္စထရို နဲ႔ ေခ်ေဂြဗားရား ရဲ႕ ကတၳီပါလမ္းခြဲ ( ၁၉၆၅)


လက္တင္အေမရိကားႏိုင္ငံေရးကို သင္တဲ့ ပါေမာကၡ မွာ စိတ္ဓါတ္အင္အားေတြရိွသလို၊ ကိုယ္ခ်င္းစာတရားလည္းရိွတယ္ ဆိုတာကို သူမရဲ႕ အၿပံဳးေတြ လမ္းေလွ်ာက္ပံုေတြက သက္ေသခံေနတယ္။ " မင္းနဲ႔ငါ စာသင္ႏွစ္တေလွ်ာက္လံုး ၿငင္းခုန္ႀကရမွာပါ" ဆိုတာ ေက်ာင္းသားေတြကို စိန္ေခၚေနတာမဟုတ္ဘူး။ စာသင္ခန္းကို ႀကိဳတင္စာဖတ္ၿပီး ၿပင္ဆင္လာေစခ်င္တာ။ ဒါေႀကာင့္လည္း “ က်မေပးတဲ့ ပံုႏွိပ္စာအုပ္ခ်ည္းပဲ ဖတ္မေနနဲ႔။ အၿပင္က ေဆာင္းပါးေတြ၊ ဘာသာရပ္နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့အရာေတြကို သယ္လာခဲ့ပါ” လို႔ မွာေလ့ရိွတယ္။ ေက်ာင္းသားကလည္း ေက်ာင္းသားတာဝန္ကုိ ယူရပါလိမ့္မယ္။
ဒီမွာသင္တဲ့ နည္းစံနစ္ေတြထဲမွာ အႀကိဳက္ဆံုးကေတာ့ ဝင္ေရာက္ေဆြးေႏြးၿငင္းခုန္မႈကို အနည္းဆံုး (၁၅ %) ေပးၿပီး၊ extra reading လို႔ ေခၚတဲ့ ေက်ာင္းသံုးစာအုပ္ မဟုတ္ပဲ အၿပင္ကေန ဖတ္ရႈေလ့လာ မွ်ေဝၿခင္းကို အမွတ္ပို ( Extra credit ) အၿဖစ္ေပးေလ့ရိွတယ္။ 

Extra Reading ဆိုတာကလည္း ေထြေထြထူးထူး သြားရွာေနစရာမလိုပါဘူး။ စာႀကည့္တိုက္ႀကီးတခုလံုးရိွေနတာပဲ။ အသံုးခ်ေပါ့။ တကၠသိုလ္စာႀကည့္တုိက္ေတြ ဆိုတာ သုေတသနစာစဥ္ေတြ လုပ္ဖို႔ တင္မကဘူး။ ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ စာသင္ခန္းအတြက္ အၿပန္အလွန္ၿငင္းခုန္ဖို႔၊ လိုအပ္တဲ့ စာရြက္စာတမ္းေတြက ဆယ္စုႏွစ္ တခုၿခင္းဆီအတြက္ စံနစ္တက် သိမ္းဆည္းထားတဲ့ေနရာ။
လက္တင္အေမရိကား ႏိုင္ငံေရးကို ဆက္ေၿပာႀကည့္ရေအာင္။
(၃)
စာသင္ခန္းကို က်ဴးဘားေတာ္လွန္ေရးပံုရိပ္ေတြ နဲ႔ စတင္လိုက္တယ္။
က်ဴးဘားေခါင္းေဆာင္ ကပ္စရို ရဲ႕ ကုလသမဂၢ မိန္႔ခြန္းေတြ အပါအဝင္၊
၁၉၆၁ မွာ ကပ္စထရို အစိုးရကို ၿဖဳတ္ခ်ဖို႔ ႀကိဳးစားတဲ့ Bay of Pigs စစ္ဆင္ေရး၊
၁၉၆၂ က်ဴးဘား မစ္ဆိုင္းအႀကပ္အတည္းေတြကို အဓိကထားေဆြးေႏြးႀကတယ္။
စစ္ေအးတိုက္ပြဲအၿဖစ္အပ်က္ေတြကို ႀကည့္လိုက္မယ္ ဆိုရင္
က်ဴးဘားႏိုင္ငံဟာ သင္ခန္းစာယူဖို႕ အေကာင္းဆံုးႏိုင္ငံပါ။
က်ဴးဘားေတာ္လွန္ေရးဟာ အေမရိကန္ေတြ နဲ႔ ထိပ္တိုက္ေတြ႕ခဲ့တယ္။
ကုလသမဂၢ အစည္းအေဝးမွာ ဖီဒယ္ကပ္စထရို ရဲ႕ မိန္႔ခြန္းက (၅) နာရီေက်ာ္ႀကာပါတယ္။ အေမရိကန္နယ္ခ်ဲ႔စံနစ္ နဲ႔ လက္တင္အေမရိကားႏိုင္ငံေတြ ဆင္းရဲရတဲ့ အေႀကာင္းေတြက အဓိက လႊြမ္းမိုးေနတာေပါ့။ ကပ္စထရို အစိုးရစတက္လာကတည္းက က်ဴးဘားႏိုင္ငံမွာ ရိွတဲ့ အေမရိကန္ေတြ နဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို ဆိုဗီယက္ၿပည္ေထာင္စု နဲ႔ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္တယ္။ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုကလည္း က်ဴးဘားႏုိင္ငံရဲ႕ ပို႔ကုန္ေတြကို ပိတ္ဆို႔တားဆီးပစ္လိုက္တယ္။ ကပ္စထရိုကလည္း အေမရိကန္ ေရနံကုမၼဏီေတြကို ၿပည္သူပိုင္သိမ္းလိုက္ၿပီး ဆိုဗီယက္ နဲ႔ အေပးအယူထပ္လုပ္တယ္။ ေခ်းေငြေတြ ေခ်းယူတယ္။
ဒီလို နဲ႔ က်ဴးဘား နဲ႔ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုဟာ ညွိဳးသူရန္ဘက္ေတြလို ၿဖစ္လာႀကတယ္။
အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုကလည္း စီအိုင္ေအရဲ႕ ကြပ္ကဲမႈ နဲ႔ ကပ္စထရို ကို လုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္လို႔ရမဲ့ နည္းလမ္းေတြကို ဆက္တိုက္ႀကံစီခဲ့တယ္။
(၄)

Born in Blood and Fire စာအုပ္မွာ ဒီအခ်က္ေတြကို အေသးစိတ္ေရးထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ စာအုပ္မွာ မပါတဲ့ အခ်က္အလက္တခ်ိဳ႕ရိွတယ္။ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စု နဲ႔ က်ဴးဘား ရဲ႕ ကံႀကမၼာ အလွည့္အေၿပာင္း နဲ႔ ဆိုင္တဲ့အခ်က္ေတြ။ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြကို စဥ္းစားႀကည့္ေစခ်င္ပါတယ္
(၁) ၁၉၆၀ မွာ ဖီဒယ္ကပ္စထရို တေယာက္ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုကို ေရာက္တဲ့အခါ အေမရိကန္သမၼတ အိုက္စင္ေဟာင္ဝါ နဲ႔ ေတြ႕ခ်င္တယ္ လို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ အေမရိကန္ အစိုးရက ၿငင္းဆိုလိုက္တယ္။
(၂) ဖီဒယ္ကပ္စထရို နဲ႔ ခ်ီေဂြဗားရား တို႔ ႏွစ္ေယာက္ ဘာေႀကာင့္လမ္းခြဲခဲ့တာလဲ။
ပထမ အခ်က္အေပၚမွာေတာ့ အၿမင္ႏွစ္မ်ိဳးရိွတယ္။
အၿမင္တခုက၊ ကပ္စထရို ဟာ အေမရိကန္ဆန္႔က်င္ေရးလုပ္ၿပီး၊ ဆိုဗီယက္ နဲ႔ ကုန္သြယ္မႈစာခ်ဳပ္ေတြလုပ္ခဲ့တာေႀကာင့္ အိုက္ဆင္ေဟာင္ဝါ အစိုးရ အေနနဲ႔ ေတြ႕စရာမလိုဘူး။
ေနာက္ထပ္အၿမင္တခုကေတာ့ ကပ္စထရိုဟာ က်ဴးဘားေတာ္လွန္ေရးကို စတင္ခဲ့ေပမယ့္၊ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒီတေယာက္ၿဖစ္တယ္။ သူဟာ ကြန္ၿမဴနစ္ မဟုတ္ပါဘူး လို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ေၿပာခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ အိုက္စင္ေဟာင္ဝါ အစိုးရက ၿငင္းဆိုလိုက္တဲ့အခါ၊ ဆိုဗီယက္ေခါင္းေဆာင္ ခရူးရွက္ က ဝင္ကပ္ၿပီး အသံုးခ်လိုက္တယ္။
( ဒါက သိပ္ၿပီး မၿဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ က်ဴးဘားေတာ္လွန္ေရးေအာင္ပြဲရကတည္းက ဆိုဗီယက္ေတြ နဲ႔ စီးပြားေရး စလုပ္ေနခဲ့ၿပီ မဟုတ္လား )
(၅)
တကယ္ေတာ့ ၁၉၆၀ ကာလေတြဆိုတာ ဆိုဗီယက္- တရုတ္ အကြဲအၿပဲ စတင္ခ့ဲတဲ့ႏွစ္ေတြၿဖစ္တယ္။
ဆိုဗီယက္- တရုတ္ အကြဲမွာ က်ဴးဘားႏိုင္ငံက ဆိုဗီယက္အုပ္စု နဲ႔ ပိုၿပီး နီးစပ္တယ္။ ခ်ီေကြဘားရား နဲ႔ ကပ္စထရို တို႔ စတင္သေဘာထားကြဲလာတာက က်ဴးဘားမစ္ဆိုင္း အႀကပ္အတည္းက စတာလို႔ ေၿပာရမယ္ ထင္တယ္။
-----------------------------
Cuban Missile Crisis
-----------------------------
က်ဴးဘားႏိုင္ငံဆီကို သယ္ေဆာင္လာတဲ့ ဆိုဗီယက္ဒံုးပ်ံေတြ ေတြ နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စု နဲ႔ ဆိုဗီယက္ၿပည္ေထာင္စုတို႔ ႀကား ထိပ္တိုက္ေတြ႕လာတဲ့ကိစၥ၊ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုက က်ဴးဘားႏိုင္ငံဆီကို ဝင္ေရာက္မယ့္ ပယ္လယ္ေရလမ္းေႀကာင္းေတြကို ပိတ္ဆို႔ပစ္လိုက္တယ္။ စစ္ေအးတိုက္ပြဲမွာ ေႀကာက္စရာအေကာင္းဆံုးအၿဖစ္အပ်က္လို႔ ေၿပာရမယ္။
ေနာက္ဆံုးေတာ့ ဆိုဗီယက္ က က်ဴးဘားကိစၥကို အေၿခခံၿပီး အၿမတ္ထုတ္လိုက္တယ္။
အေမရိကန္ေတြ အေနနဲ႔ က်ဴးဘားႏိုင္ငံအေပၚ မက်ဴးေက်ာ္ပါဘူး ဆိုတဲ့ ကတိအၿပင္ ၿမိဳးၿမိဳးၿမက္ၿမက္ၿမတ္လိုက္တဲ့ အၿမတ္ကေတာ့ ၊ အေရွ႕ဥေရာပ နဲ႔ ဆိုဗီယက္ ကို ၿခိ္မ္းေၿခာက္ထားတဲ့ အေမရိကန္ေတြ ရဲ႕ ဒံုးပ်ံစံနစ္ေတြကို ဖ်က္သိမ္းေပးရေတာ့တယ္။ အထူးသၿဖင့္ တူရကီ ႏိုင္ငံမွာ တပ္ဆင္ထားတဲ့ အေမရိကန္ဒံုးပ်ံေတြ။
ကပ္စထရိုက ဆိုဗီယက္ေတြရဲ႕ လုပ္ရပ္ကို အင္တာဗ်ဴးတခုမွာ နာနာက်င္က်င္ ရင္ဖြင့္တယ္။
“ေခ်ေဂြဗားရား” ကေတာ့ ဆိုဗီယက္ေတြရဲ႕ အၿပဳအမူ ကိုသံသယၿဖစ္လာတယ္။ အထူးသၿဖင့္ ဆိုဗီယက္ေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးေဘာဂေဗဒ လက္စြဲက်မ္းကို ၿပင္းၿပင္းထန္ထန္ေဝဖန္ခဲ့တယ္။
၁၉၆၂ -၆၅ ကာလဆိုတာ ေခ်ေဂြဗားရား ရဲ႕ အေၿပာင္ေၿမာက္ဆံုး စာတမ္းေတြ ထြက္ေပၚလာတဲ့ ႏွစ္ပဲၿဖစ္တယ္။ “ေခ်ေဂြဗားရား” က ၁၉၂၁ လီနင္ ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈေအာက္မွာ တည္ရိွတဲ့ စီးပြားေရးမူဝါဒသစ္ေတြ၊ ေနာက္ဆံုး အဆိုၿပဳခ်က္ကစလို႔၊ ဆိုဗီယက္ေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ၊ စီးပြားေရး ရပ္တည္ခ်က္ေတြကို တခုခ်င္းအေသးစိတ္ေဝဖန္တယ္။
“ ဆိုဗီယက္ေတြဟာ အရင္းရွင္ပံုစံၿပိဳင္ဆိုင္မႈကို ဖ်က္သိမ္းပစ္လိုက္ေပမယ့္၊ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ နဲ႔ ေစ်းကြက္ကို ေမာင္းႏွင္မယ့္ အရာေတြ မရိွဘူး။ အရင္းရွင္ကမၻာမွာ တည္ရိွတဲ့ General Motor နဲ႔ Ford ကား ကုမၼဏီေတြလို ယံုႀကည္ရေလာက္တဲ့ ေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြ မရိွတဲ့အခါ၊ လူမႈလိုအပ္ခ်က္ေတြက ေစ်းကြက္အားအေပၚ အႏိုင္ယူသြားခဲ့တယ္။”
( ခ်ဳပ္ၿပီး ေၿပာရရင္၊ ေခ်ေဂြဗားရားက ဆိုဗီယက္ယူနီယံဟာ Karl Marx ရဲ႕ Law of Value သီအိုရီ နဲ႔ လြဲေခ်ာ္ေနၿပီ လို႔ ယံုႀကည္တယ္ )
၁၉၆၅ ေဖေဖၚဝါရီ (၂၄) ရက္ေန႔ အယ္ဂ်ီရီးယားႏိုင္ငံမွာ ဆိုဗီယက္ၿပည္ေထာင္စုအေပၚေဝဖန္တဲ့မိန္႔ခြန္းေတြကို ေၿပာႀကားခဲ့တယ္။
ေခ်ေဂြဗားရားရဲ႕ ေဝဖန္မႈေတြဟာ ဆိုဗီယက္ေတြကို စိတ္အေႏွာက္အရွက္ၿဖစ္ေစတယ္။ ဒါေႀကာင့္လည္း ဆိုဗီယက္ေတြက ကပ္စထရို ကို ဖိအားေပးေတာ့တယ္။ အယ္ဂ်ီရီးယားက ၿပန္လာၿပီးကတည္းက ေခ်ေဂြဘားရား ဟာ က်ဴးဘား ၿပည္သူေတြ ရဲ႕ ၿမင္ကြင္းေတြထဲက တၿဖည္းၿဖည္းေပ်ာက္ေနၿပီ။
ဂြ်န္လ (၁၆) ရက္ေန႔မွာေတာ့ ေခ်ေဂြဘားရား ဟာ သူ႔ရဲ႕ ရာထူးေတြအားလံုးကို စြန္႕ၿပီး က်ဴးဘားႏိုင္ငံဆီက ေက်ာခိုင္းထြက္ခြာသြားဖို႔ ဆံုးၿဖတ္လိုက္ေတာ့တယ္။
တကယ္ေတာ့ က်ဴးဘားေခါင္းေဆာင္ “ဖီဒယ္ကပ္စထရို” ဟာ အေမရိကန္ေတြရဲ႕ စီးပြားေရးနယ္ခ်ဲ႕မႈေတြကို ေမာင္းထုတ္အာခံခဲ့ေပမယ့္၊ ဆိုဗီယက္ေတြ အေပၚ မွီခုိေနရတဲ့ ဘဝကို ေရာက္ခဲ့တယ္။ ေတာ္လွန္ေရး လုပ္ေဖၚကိုင္ဘက္၊ လက္တင္အေမရိကား ရဲ႕ သေကၤတ တဦးၿဖစ္တဲ့ ေခ်ေဂြဗားရား ကို လက္တြဲၿဖဳတ္ခဲ့တယ္။
---------------------------
ဆက္လက္ေဖၚၿပပါအံုးမယ္
--------------------------------------------------------------------------------------------------
စာအုပ္အၿဖစ္ ထုတ္ေဝတဲ့အခါ၊ သုေတသန စာစဥ္အားလံုးရဲ႕ မူရင္းေတြကို ေဖၚၿပေပးပါမယ္
-----------------------------------------------------------------------------------------------------

No comments:

Post a Comment

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...